Nora

ENGELSTALIGE VOORSTELLING

tekst 'Een Poppenhuis' van Henrik Ibsen
van en met Jolente De Keersmaeker, Wine Dierickx, Tiago Rodrigues en Frank Vercruyssen

licht Thomas Walgrave
kostuums An d’Huys
vertaling boventiteling NL Martine Bom
techniek Tim Wouters
technische assistentie première Lissabon André Calado en Magda Bizarro

productie tg STAN
coproductie House on Fire, Maria Matos Teatro Municipal, Lissabon (PT), BIT Teatergarasjen, Bergen (NO), Maltafestival Poznan (PL) en Kaaitheater, Brussel

met dank aan Mundo Perfeito, Alkantara en Clive Mitchell

première 6 juli 2012, Teatro Maria Matos, Lissabon (PT)

Nora of Een Poppenhuis van de Noorse toneelschrijver Henrik Ibsen (Skien, 20.03.1828 – Kristiania, 23.05.1906) ging in première in het Koninklijk Theater van Kopenhagen, in Denemarken, op 21 december 1879. Ibsen schreef het stuk in Italië, in Rome en Amalfi, terwijl Europa in de ban van de revolutie was. In de wereld van literatuur en theater, bezield door de hartstocht van de Europese revoluties van 1848, openden zich toen nieuwe, moderne perspectieven die de romantische traditie op de helling zetten.

Nora toont hoe Nora Helmer ontwaakt uit haar comfortabel bestaan als echtgenote en huismoeder dat ze nooit eerder in vraag stelde. Nora werd haar hele leven lang gedomineerd door haar vader of door haar man Torvald. Wanneer haar huwelijk op de proef gesteld wordt, begint ze uiteindelijk te twijfelen aan alles waarin ze tot dan toe geloofde.

Het stuk veroorzaakte heel wat opschudding toen het verscheen, want het biedt een uiterst kritisch beeld van de traditionele rol van man en vrouw in het 19de-eeuwse huwelijk. Voor heel wat Europeanen uit die tijd was dat schandalig: niets was heiliger dan de huwelijksband en hem op een dergelijke manier uitbeelden, was totaal onaanvaardbaar.


Ibsen begon rond mei 1878 over het stuk na te denken, maar hij schreef de eerste versie pas een jaar later. In een aantekening geschreven in Rome op 19 oktober 1878 zette hij zijn opvatting over het stuk als een “moderne tragedie” uiteen: “In de moderne samenleving kan een vrouw zichzelf niet zijn, want het is een uitsluitend mannelijke samenleving, met wetten die door mannen gemaakt zijn en met openbare aanklagers en rechters die het vrouwelijke gedrag beoordelen vanuit een mannelijk standpunt.”

Nora: We moeten tot een definitief vergelijk komen, Torvald. Acht jaar lang … hebben we nooit één ernstig woord gewisseld over ernstige dingen.

Maar Nora is veel meer dan een geschiedkundige studie van de 19de-eeuwse maatschappij. Door 21ste-eeuwse ogen gezien is het stuk een huiveringwekkende analyse van de huidige verhoudingen tussen man en vrouw. Het stelt ons de vraag of de positie van de vrouw echt veranderd is sinds 1879. Nora is een boeiend verhaal over morele neerbuigendheid en maatschappelijke schijnheiligheid, maar ook een subtiele kritiek op het consumentisme en de mogelijke valstrikken voor gegoede gezinnen in het Europa van 2012.