Sterk theater: bejubeld tg STAN lost de verwachtingen in

Een treffende Ibsen

Het Belgische gezelschap tg STAN doet Ibsens Poppenhuis gloeien en sidderen van leven en authenticiteit. Theater dat zo eenvoudig en sterk is, krijgt men zelden te zien.

Henrik Ibsens Poppenhuis werd meer dan 130 jaar geleden geschreven, maar het Belgische tg STAN brengt het stuk tot leven, doet het ademen en maakt het relevant voor mensen die onder tijdsdruk leven of, typisch voor deze tijd, de schijn van een succesvol bestaan ophouden.
Het stuk gaat nog altijd over de bevrijding van één vrouw, maar evenzeer over identiteit en over de behoefte om iets van zijn leven te maken. Wine Dierickx speelt een kinderlijke, levendige Nora die op sommige momenten voor haar leven danst en dan weer als een kat rond haar echtgenoot paradeert. In de loop van een paar uur groeit ze merkbaar, want ze moet de gevolgen van haar handelingen onder ogen zien. Hoe ver kan men gaan uit liefde? Mag men daarvoor de wet overtreden?

Gadeslaan hoe Nora ontwaakt in tg STAN's versie is fascinerend. Er zijn geen negentiende-eeuwse meubels of kostuums die ons afleiden van de grootse, fundamentele dialogen. Het toneel van Logen is leeggemaakt tot er enkel een sofa, een paar stoelen, kleren, een lamp en een aantal brandende kaarsen overblijven. Beetje bij beetje krijgen we te horen waarom een vrouw het nodig vindt iets te verbergen voor haar geliefde – om zijn leven te redden. En zonder hem echt te kennen.

De tekst is de spil van de voorstelling en tg STAN maakt hem zo spannend als een detectiveverhaal. Frank Vercruyssen zet een joviale en vaderlijke Torvald neer, angstaanjagend in zijn strikte interpretatie van de sociale geplogenheden. Zijn uitbarsting op het toneel is bijna even schokkend als Nora's beslissing om alles wat ze heeft achter te laten. Dierickx en Vercruyssen brengen de vurigheid en intimiteit van een verliefd koppel over, wat het conflict tussen hen nog pijnlijker maakt.
Nora is Torvalds ‘dierbaarste bezitting’. Ze gelooft naïef in de liefde. Het leven dat ze leidt, moet bedreigd worden vooraleer ze de waarheid kan inzien. Ibsens woorden treffen ons zelfs in 2012, nu een man, kinderen, een huis en een wagen bezitten het ideale recept lijkt om gelukkig te zijn. Zien we elkaar echt in die paar uur die we samen doorbrengen, tussen het werk, de huishoudelijke klussen en tv-kijken door? tg STAN doet ons stilstaan bij de rollen die we spelen in ons theater van alledag.

Jolente De Keersmaeker en Tiago Rodrigues geven sober gestalte aan bijrollen mevrouw Linde en de meid, Krogstad en dokter Rank. Hun ingehouden genegenheid is ontroerend. Maar het is vooral de sterke vertolking van Nora, neergezet door Wine Dierickx, die overweldigend is.

Ann Kristin Ødegård, Bergensavisen (NO), 31 augustus 2012

Nederlands