STAN geeft een brutale, nieuwe visie op Pinters meest gespeelde stuk.

Het is ongetwijfeld Pinters meest gespeelde stuk: Betrayel ( Bedrog ), geschreven in 1978 maar nog steeds op het repertoire en zeer geliefd. Waarschijnlijk omdat het thema (wederzijds huwelijksbedrog) van alle tijden is, en de structuur waarin het verhaal wordt verteld bijzonder: stapsgewijs terug in de tijd. Het stuk bestaat uit negen scènes, die zich over een periode van negen jaar afspelen. In de eerste scène verbreken Emma en Jerry hun buitenechtelijke relatie; daarna gaan ze beetje bij beetje terug in de tijd. Uiteindelijk eindigt Bedrog op het moment waarop hun verboden relatie hoopvol begint. Emma en haar man Robert geven een feest, Jerry wordt verliefd op haar, zij valt voor hem.

Meestal is die scène vrolijk en dartel: jonge mensen die feest vieren en verliefd worden. Maar bij het Vlaamse gezelschap STAN is het slot van Bedrog al even cynisch als de rest van de voorstelling. Als Robert zijn vrouw in zijn eigen huis betrapt met zijn beste vriend, kan hij alleen maar schamper lachen: geen argwaan, geen wantrouwen, geen woede, alleen maar cynische berusting. Wij zijn op de wereld om elkaar te bedriegen - dat lijkt deze opvatting te zeggen. In het begin ligt het treurige einde als het ware al besloten.

Bij STAN wordt Bedrog gespeeld door Jolente De Keersmaeker (Emma), Frank Vercruyssen (Robert) en Robby Cleiren (Jerry). Zij houden elkaar gevangen in een macaber schaakspel, als stukken die elkaar van het bord proberen te spelen, maar die elkaar in hun bedrog ook hard nodig hebben.

De vormgeving is uiterst sober en functioneel: aan weerskanten staan meubels en huisraad opgesteld. De drie spelers zetten af en toe een tafel en een paar stoelen op het podium. Verder is er een tweepersoonsbed. Meer hebben ze niet nodig om ongelukkig te worden.

Toen het stuk in 1978 in première ging, kreeg Pinter veel kritiek: de critici vonden dat hij zijn nest bevuilde. Bedrog speelt zich af in kunstzinnige kringen: Robert is uitgever, zijn vrouw heeft een galerie en Jerry is literair agent. Onder het vernis van goede manieren laat het culturele establishment een verrotting zien, die zich openbaart tijdens lunches in chique restaurants en homo-erotisch geladen partijtjes squash (als vaker bij Pinter ruist er iets van verlangen tussen de mannen). Dat alles verwoord in typische Pinterdialogen: kaal, strak, ogenschijnlijk betekenisloos. Maar de taal is hier het snoeiharde wapen in een poging de eigen gevoelloosheid te ontkennen.

In Bedrog zien we de langzame aftakeling van de liefde en vriendschap die deze mensen ooit samenbond. In eerdere opvoeringen voerde melancholie vaak de boventoon, hier is het een achteloos aanvaarden van het inzicht dat elke menselijke relatie op egoïsme is gestoeld. Deze drie prachtige acteurs, die geen enkele moeite doen om mooi, aardig of sympathiek te zijn, laten dat zien in spannend en soms zelfs zinderend toneelspel.

STAN heeft het al met al aangedurfd een brutale en nieuwe visie op Bedrog te geven. Zonder al te veel eerbied voor de auteur, die meestal veel pauzes en stiltes tussen de tekst voorschrijft, waardoor Pinter-spelen vaak een beetje deftig en plechtig worden. Hier stiefelen drie verdorde zielen in volle overgave op de verdoemenis af.

De Volkskrant , Hein Janssen, 4 november 2011