Liefde maakt meer kapot dan drank goed kan maken
in toneelstuk Bedrog door tg STAN

Liefde maakt meer kapot dan drank goed kan maken. Aan het eind van het stuk getuigt een stapel lege wijn-, bier- en whiskyglazen van deze omgekeerde tegeltjeswijsheid. Bedrog (1978) van Harold Pinter speelt zich af over een periode van negen jaar, in omgekeerde volgorde. Het stuk begint bij het einde en eindigt bij het begin.

Nobelprijswinnaar Pinter vertelt het verhaal van een klassieke driehoeksverhouding, in die typische laconieke, schijnbaar simpele stijl. De stiltes zijn veelzeggend en er staat geen woord teveel in. Vreemd genoeg werkt die omkering van de chronologie heel spannend. Misschien omdat je als kijker al veel meer weet dan de personages terwijl het hen overkomt, bijvoorbeeld hoe het afloopt met die overspelige relatie (slecht).

De drie personen waar het om draait zijn Emma (Jolente De Keersmaeker), die getrouwd is met Robert (Frank Vercruyssen) en een affaire heeft met zijn beste vriend, Jerry (Robby Cleiren). Het stuk begint met een ontmoeting in het appartement waar zij jarenlang op lome namiddagen de liefde hebben bedreven. Ze geeft hem de sleutel terug: het wordt tijd het appartement op te doeken. Terug in de tijd zien we afwisselend fragmenten van ontmoetingen tussen de twee vrienden, de vrouw en haar echtgenoot of de vrouw en haar minnaar. Alle drie de acteurs staan de hele voorstelling op toneel: geen poging tot realisme, dat zou bij STAN ook niet kunnen. Degene die niet bij de scène betrokken is, stelt zich dienstbaar op. Zo schenkt de bedrogen echtgenoot de wijnglazen vol voor zijn vrouw en haar minnaar en trekt zich dan weer decent terug. Kleine grapjes in een verder voor STAN ongebruikelijk ‘well made play’.

Het stuk gaat over bedriegen en bedrogen worden. Gaandeweg blijkt dat de echtgenoot al veel langer op de hoogte was van het bedrog dan Jerry dacht. Hun vriendschap krijgt zo heel andere contouren. Je voelt hoe de verbijsterde Jerry in sneltreinvaart in gedachten al hun gesprekken in ander perspectief ziet: ‘Ik wist niet dat jij het wist’. Robert antwoordt: ‘Ik dacht dat jij wist dat ik het wist’.

Mooi en een beetje droevig om te zien is hoe de hartstocht toeneemt gaandeweg het stuk. Normaal is dat, net als in het echte leven, andersom. Het stuk eindigt met de verleidingsscène tijdens een feestje bij Robert en Emma thuis. Mooi gespeeld door Jolente De Keersmaeker die met haar grote ogen en meisjesachtig figuur heel charmant kan zijn. Frank Vercruyssen begint steeds meer op zijn collega Damiaan De Schrijver te lijken: altijd laverend tussen diepe ernst en alerte humor. De voorstelling is sober opgebouwd en wordt lekker fris gespeeld. Zodat de tijdloze tekst van Pinter optimaal tot zijn recht komt.

Haarlems Dagblad , Margriet Prinssen, 4 november 2011
Cultureelpersbureau.nl , Margriet Prinssen, 7 november 2011