the tangible

interview met Frank Vercruyssen

De nieuwe voorstelling van toneelspelersgezelschap STAN vertrekt niet van een collectie teksten, maar van een territorium en de mensen die het bewonen. the tangible draait rond ‘de Vruchtbare Sikkel’, een regio met Palestina als epicentrum, en is bevolkt door danseressen, acteurs en kunstenaars uit ondermeer Ramallah, Toronto, Genua en Antwerpen. We spraken met de acteur uit die laatste stad, Frank Vercruyssen.

De ‘Vruchtbare Sikkel’, de 'Vruchtbare Halvemaan’, the ‘Fertile Crescent’ of ‘Al Hilal Al Khaseeb’ is de naam voor een grote regio in de vorm van een wassende maan die ook wel eens de ‘wieg van de beschaving’ genoemd wordt. Dit gebied dat ooit het Ochtendland, het oude Mesopotamië en Oud-Egypte omsloot, behelst vandaag min of meer Egypte, Israël, Palestina, Libanon en delen van Jordanië, Syrië, Irak, Koeweit, Zuidoost-Turkije en Zuidwest-Iran. “Ik ken het dossier Palestina welhaast beter dan België,” opent Frank Vercruyssen. “In de zomer van 2008 ben ik beginnen nadenken over een aantal dingen, vertrekkende van de problematiek in de regio met in het bijzonder de driehoek Beiroet, Bagdad en Palestina. Sindsdien is dat onderwerp in evolutie gekomen, met de bedoeling een voorstelling te maken die geen pamflettair documentair theater is, maar vertrekt van een abstract gegeven en gevoelens neerzet in plaats vanuit politieke verhoudingen te articuleren.”
Vercruyssen vroeg, in dezelfde periode, de dansers Tale Dolven uit Stavanger, Liz Kinoshita uit Toronto en Federica Porello uit Genua mee te broeden aan zijn idee. Niet veel later kwamen daar de acteurs Rojina Rahmoon uit Damascus en Eid Aziz uit Nablus bij. Vercruyssen: “We zochten naar parallellen in energieën die tegelijkertijd in ontwikkeling zijn. Uiteraard denken dansers eerder vanuit het lichaam, meer onafhankelijk van de inhoud.”
In een volgende fase stapten de beeldende kunstenaars Yazan Khalili en Ruanne Abou-Rahme, beiden uit Ramallah, mee in het project. Ook bouwde Vercruyssen zelf een enorme muziekcollectie op. “Muziek, dans, acteren en tekst zijn de vier pijlers in voortdurende ontwikkeling. Het is een grote puzzel die constant in evolutie verkeert. Wanneer we ons concentreerden op één ding, moesten we dat weer terugdrukken om lucht te geven aan de andere delen. Maar na twee jaar werken is de cirkel min of meer rond: we zijn begonnen en eindigen min of meer met een dansvoorstelling.”

Geen dik scenario
Hoewel tg STAN niet vanuit teksten zelf vertrok, stoelt de voorstelling op geschriften van ondermeer John Berger, Etel Adnan, Mourid Barghouti, Mahmoud Darwish en Samih al-Qasim. Vercruyssen: “De titel haalden we uit een tekst van Berger, wiens verzameling brieven ‘From A to X: A Story in Letters’ een rode draad vormt. Van 150 geschriften gebruiken we er een vijftiental. Een dik scenario is ‘the tangible’ dus niet, maar het laat ons ook ruimte voor andere citaten. In ieder geval is het stuk geen voorstelling waarin 2 uur aan een stuk wordt gebabbeld zoals sommigen dat van ons gewoon zijn.”
Maar wat wordt the tangible dan wel? Online spreekt tg STAN van ondermeer “een liefdesverklaring aan de wieg van de beschaving, verwond, vertrapt en mishandeld, en steeds weer uit de as verrijzend, of een reflectie die verder gaat dan meningen, een abstracte en persoonlijke beschouwing die meer over mensen gaat dan over partijen”. Vercruyssen: “Het beste is om te komen kijken. De voorstelling wil vooral een emotioneel standpunt innemen zonder daarbij wollig te worden. Wij zien het als een oefening over welke zaken wij het kunnen hebben zonder daarbij manifest noch simplistisch te worden: een moeilijk evenwicht.”

Agenda, Ive Stevenheydens, 15 april 2010

Nederlands