De eenzame weg

Op hun sterfbed biechten mensen wel eens een levenslang verzwegen geheim op. Niet zo met Gabrielle Wegrat. Zij nam haar geheim mee in het graf. Ondanks haar zwijgzaamheid komt na haar overlijden toch aan het licht dat haar 23-jarige zoon Felix een buitenechtelijk kind is. Door de revelatie van deze waarheid komen de familieleden én hun entourage oog in oog te staan met verdrukte gevoelens, foute keuzes en gemiste levenskansen. Herinneringen blijken gebaseerd op onjuiste interpretaties, mensen etaleren dubbele gezichten, echte vader-zoonrelaties worden plots vals. Rake woorden vallen.

Arthur Schnitzler schreef de familietragedie De eenzame weg in 1904, maar het stuk is allerminst een dinosaurusfossiel. Het verhaal heeft moeiteloos de tand des tijds doorstaan. De tekst verdraagt zelfs zonder problemen de hedendaagse regie-ingreep die Tg Stan toepast. De zes acteurs krijgen niet elk één rol toebedeeld, maar wisselen voortdurend van personage. Wie denkt dat dit aanleiding geeft tot verwarring en onduidelijkheid heeft het mis. Je moet er wél de aandacht bijhouden, maar eens je goed weet wie de personages precies zijn, zorgt die inwisselbaarheid zelfs voor een meerwaarde.

De eerste confrontatie tussen Felix en zijn natuurlijke vader is sowieso een hoogtepunt in het stuk, maar wanneer vader en zoon tijdens hun gesprek ook nog van rol verwisselen, krijgen hun woorden een extra vernislaag mee. Enkele malen begint een scène met een intense omarming, maar je weet pas wie wie omhelst als de dialoog begint. Eerst krijgt het publiek comfortabel de tijd om zelf in te vullen of het misschien om een verzoenend gebaar gaat tussen de vader en de verloren zoon of om een liefdevolle omhelzing tussen de dochter Johanna en haar geliefde?

De verschillende spreek- en acteerstijlen van de acteurs werpt bovendien telkens een ander licht op één personage. Ze verkrijgen hierdoor een rijkere inkleuring. De scène wordt ook letterlijk overspoeld met wisselend licht: soms helwit, soms autostradegeel. Op de grond staan huishoudtoestellen die een misleidend gezellige huissfeer oproepen. De muziek die je tussen de taferelen hoort, klinkt repetitief: de geschiedenis herhaalt zich, maar steeds met andere mensen, in andere families.

Hetzelfde stuk, dezelfde personages, maar steeds andere acteurs. Zolang het maar die van Stan zijn!

Zone 09, VC, 9 mei 2007