• info
  • credits
  • speellijst
  • beelden
  • video
  • pers
Voorstellingsdata in het verleden weergeven

archief

Geen speeldata
do 29 januari 2009
20.00
première
Antwerpen
Het Toneelhuis / Antwerpse Kleppers Festival

+32 3 2248844
website
vr 30 januari 2009
20.00
Antwerpen
Het Toneelhuis / Antwerpse Kleppers Festival

+32 3 2248844
website
za 31 januari 2009
20.00
Antwerpen
Het Toneelhuis / Antwerpse Kleppers Festival

+32 3 2248844
website
do 5 februari 2009
20.15
met Franse boventitels
Kortrijk
Cultuurcentrum Kortrijk / Schouwburg

+32 56 239855
website
ma 9 februari 2009
20.15
Groningen
Stadsschouwburg Groningen

+31 50 3680368
website
do 12 februari 2009
20.00
Gent
Vooruit / in Minard

+32 9 2672828
website
vr 13 februari 2009
20.00
Gent
Vooruit / in Minard

+32 9 2672828
website
za 14 februari 2009
20.00
Gent
Vooruit / in Minard

+32 9 2672828
website
wo 18 februari 2009
20.15
Mechelen
CC Mechelen / Stadsschouwburg

+32 15 294000
website
vr 20 februari 2009
20.15
Leiden
Leidse Schouwburg

+31 900 9001705
website
ma 23 februari 2009
20.30
Amsterdam
Stadsschouwburg Amsterdam

+31 20 6242311
website
di 24 februari 2009
20.00
Leuven
30 CC / Schouwburg / ism STUK

+32 16 203020
website
wo 25 februari 2009
20.00
Leuven
30 CC / Schouwburg / ism STUK

+32 16 203020
website
wo 11 maart 2009
20.15
Den Haag
De Koninklijke Schouwburg

+31 900 3456789
website
di 21 april 2009
20.00
met Franse boventitels
Brussel
KVS / in copresentatie met Kaaitheater

+32 2 2101112
website
wo 22 april 2009
20.00
met Franse boventitels
Brussel
KVS / in copresentatie met Kaaitheater

+32 2 2101112
website
di 1 september 2009
20.30
franse boventitels
Brussel
Het Theaterfestival '09 / Kaaitheater

+ 32 2 2015959
website
wo 2 september 2009
20.30
franse boventitels
Brussel
Het Theaterfestival '09 / Kaaitheater

+ 32 2 2015959
website
do 3 september 2009
20.25
officiële selectie
Amsterdam
NL Theater Festival / Stadsschouwburg Amsterdam

+ 31 20 6242311
website
vr 4 september 2009
20.30
officiële selectie
Amsterdam
NL Theater Festival / Stadsschouwburg Amsterdam

+ 31 20 6242311
website

Verberg voorstellingsdata in het verleden

Terwijl iedereen op de toneelspeler aan het wachten is,
die beloofd had na de opvoering van De Wilde Eend,
tegen half twaalf,
naar hun avonddiner in de Gentzgasse te komen,
observeerde ik het echtpaar Auersberger vanuit de orenzetel,
waarin ik begin jaren ’50 bijna dagelijks zat,
en bedacht dat het een zware vergissing was geweest
op de uitnodiging van de Auersberger in te gaan.
(eerste zin uit de roman Holzfällen , Thomas Bernhard)

Thomas Bernhard (1931-1989), schreef midden jaren '80 een trilogie over de kunsten: Der Untergeher (1983) over de pianist Glenn Gould, Alte Meister (1984) over de schilderkunst en Holzfällen (1985) over theater. Twaalf jaar na de theatermonoloog Oude meesters , naar het tweede deel van deze trilogie, vonden Damiaan De Schrijver en Jolente De Keersmaeker de tijd rijp voor een nieuwe alleenspraak: Brandhout. Een irritatie naar Holzfällen. Eine Erregung .

Bernhards aanhoudende kritiek op Oostenrijk en zijn inwoners zorgde voor heel wat schandalen en processen. De roman Holzfällen werd meteen na druk verboden. Bernhard nam wraak door in zijn testament te stipuleren dat zijn toneelstukken, tot vijftig jaar na zijn dood, niet meer in Oostenrijk gespeeld mochten worden Dit zou betekenen dat het Oostenrijkse publiek tot 2038 geen enkele opvoering van Bernhard zou te zien krijgen. Zijn testamentaire wil werd echter verbroken.

Brandhout. Een irritatie behoort tot de officiële juryselectie van het Nederlands Theater Festival 2009.

"Theater is een compromis, bedrog, op het theater gebeurt niets van wat oorspronkelijk gepland is". Zie hier Thomas Bernhards aanklacht tegen de Weense kunstkliek van zijn tijd, in de interpretatie van Damiaan De Schrijver tevens een commentaar op de kunstwereld van deze tijd. De Schrijver neemt tijdens een middernachtelijke dis ter ere van een groot toneelspeler de andere kunstzinnige en zogenaamd kunstminnende gasten (en zichzelf) op meesterlijke wijze de maat, ter zijde gestaan door de perfect timende souffleur. Zo nu en dan bewust schmierend, struikelend over zijn eigen ijdelheid baant De Schrijver zich een weg tussen schijnwereld en echte wereld. Fulminerend tegen alles en iedereen die slechts buitenkant vertegenwoordigt, haast stikkend van misantropie en zelfhaat. Maar ook met een grote dosis humor. Hij doet dit tegen een achterwand, gemaakt van sloophout, die voorop het toneel geplaatst is. Dat maakt de grote zaal in feite klein en intiem. De jury juicht toe dat een gezelschap dat gewoonlijk de kleine zalen bespeelt nu de stap naar de grote zaal maakt.
(juryverslag van het Nederlands Theater Festival 2009)

Ja, zei de Burgacteur,
toen hij opstond en wilde vertrekken
en mevrouw Auersberger, die samen met hem was opgestaan,
het uitgedronken koffiekopje in de hand drukte,
hoe hartsgrondig haat ik zulke bijeenkomsten,
die er alleen maar op aansturen,
al hetgene, dat iets voor mij betekent, af te breken, werkelijk alles,
wat me altijd iets waard geweest is, door het slijk te halen.
Hoe verlang ik in werkelijkheid niet eens zozeer naar rust,
als wel naar het daadwerkelijke met-rust-gelaten-worden.

Ja, heb ik altijd gedacht, als ik als een ander,
dan diegene die ik uiteindelijk ben, geboren zou zijn,
en überhaupt een totaal ander persoon geworden zou zijn, dan diegene,
die ik uiteindelijk geworden ben,
als ik uiteindelijk maar een met-rust-gelatene geworden zou zijn.
Maar dan zou ik niet uit mijn, maar uit totaal andere ouders geboren moeten zijn
en zou ik in een totaal ander milieu opgegroeid moeten zijn,
in de vrije natuur, zoals ik altijd wou, niet in de onvrije,
überhaupt in de natuur, niet in de onnatuurlijkheid.
Want we zijn allemaal in de onnatuurlijkheid opgegroeid,
in de heilloze waanzin der onnatuurlijkheid,
niet alleen ik, die daar een heel leven lang onder geleden heeft,
zei de Burgacteur opeens, iedereen hier, zei hij, en hij draaide zich om en zei, U ook.

(fragmenten uit Holzfällen , Thomas Bernhard)

tg STAN speelt "Brandhout. Een irritatie"

Na 12 jaar staat acteur Damiaan De Schrijver opnieuw met een monoloog van Thomas Bernhard op scène. Hij staat er niet letterlijk alleen voor. STAN-collega Jolente De Keersmaeker zit mee op het podium van de Bourlaschouwburg, als steun en toeverlaat, en als souffleuse. Zo toont Brandhout. Een irritatie liefdevol de kunst van het acteren, terwijl de tekst van Bernhard met een bijzonder scherpe blik "de toneelspeler" analyseert en de kleine kanten van het kunstzinnig milieu genadeloos fileert.
De Schrijver brengt een monoloog van Bernhard , deredactie.be, Karlien Vanhoonacker, 30/01/09

“Wachten jullie ook op de toneelspeler?” Hoofdrolspeler en observator Damiaan De Schrijver brak de voorstelling met een simpele zin open. Het publiek keek inderdaad uit naar de onbekende toneelspeler. Maar ze verwachtte vooral een overdonderende voorstelling. En die kregen de mensen ook.
Brandhout. Een inspiratie in plaats van een irritatie , antwerpsekleppers.be, Jan Slaets, 30/01/09

Brandhout. Een irritatie is de eerste echt geslaagde Bernhard-voorstelling in minstens vijf jaar, een komedie met de snelheid en moorddadigheid van een muizenval, een lange monoloog die niet verveelt. Dat is te danken aan De Schrijver, die de vertolking van zijn leven weggeeft, maar ook aan Jolente De Keersmaeker, die als souffleuse op het podium zit te zwijgen, maar opmerkelijk vaak bijdraagt aan de humor van de voorstelling.
Komedie met de snelheid en moorddadigheid van een muizenval , De Standaard, Mark Cloostermans, 02/02/09

De dag waarop een goede vriendin zichzelf heeft opgehangen, wordt de verteller uitgenodigd voor een ‘kunstzinnige avond’. Hij neemt de uitnodiging aan, terwijl hij een bloedhekel heeft aan dergelijke bijeenkomsten. Vol spijt ontsteekt hij vervolgens in een moppermonoloog waarin iedereen het moet ontgelden: het Weense kunstestablishment, specifieke individuen daarbinnen, en, niet in de laatste plaats, de ik-figuur zelf. ... De Schrijver doet dat meesterlijk.
Meesterlijke mopperaar , De Volkskrant, Karin Veraart, 02/02/09

Ondanks de kwalijke toon van de ganse predicatie en Bernard die de tekst handtekent met zijn lange, intellectualistische zinnen, wordt de monoloog opvallend licht gebracht. Damiaan De Schrijver speelt met veel humor, hij lijkt als speler een zekere afstand ten opzichte van zijn personages te behouden waardoor de tekst toegankelijker wordt.
Brandhout. Een irritatie , Zone 09, Sanne Nuyens, 03/02/09

Damiaan De Schrijver is een toneelspeler die kan schakelen ... Hij schakelt hier in de luide, extatische en aan decibellen overmatig rijke regionen van de overlevingskunst. Zo dicht op onze neus, de grote zaal verkleinend tot een intieme speelruimte en vervolgens weer vergrotend tot de enorme bonbonnière die zij is. Het vereist, anders gezegd, een grote mate van beheersing & controle, een hoge graad van geslepenheid, en Damiaan De Schrijver ís zo'n scherp geslepen toneelspelersdiamant.
Kunstzinnig afval , De Groene Amsterdammer, Loek Zonneveld, 01/03/09

Zo nu en dan bewust schmierend, struikelend over zijn eigen ijdelheid baant De Schrijver zich een weg tussen schijnwereld en echte wereld, fulminerend tegen alles en iedereen die slechts buitenkant vertegenwoordigt, haast stikkend van misantropie en zelfhaat.
Juryrapport , Nederlands Theater Festival 2009, 20/05/09

Brandhout. Een irritatie is één lange monoloog, opgevoerd door Damiaan De Schrijver. Slechts halverwege de voorstelling knipperen heel kort de lampen: De Schrijver wordt een ander personage, maar op het eind blijken die twee personages toch heel veel met elkaar gemeen te hebben.
De behaaglijkheid van ons onbehagen , vti.be, Christophe Van Gerrewey, 27/05/09

 

INTERVIEWS

Damiaan De Schrijver en STAN maken Brandhout van theater
Gazet van Antwerpen 30/01/09

RECENSIES

De Schrijver brengt monoloog van Bernhard
deredactie.be 30/01/09

Brandhout. Een inspiratie in plaats van een irritatie
antwerpsekleppers.be 30/01/09

Een komedie met de snelheid en moorddadigheid van een muizenval
De Standaard 02/02/09

Meesterlijke mopperaar
De Volkskrant 02/02/09

Brandhout. Een irritatie
Zone 09, 03/02/09

Bijtend en verleidelijk licht
Trouw, 13/02/09

Schande in woord
8weekly, 15/02/09

Dissectie van de kunstzinnige wereld
Theatermaggazien, 15/02/09

Kunstzinnig afval
De Groene Amsterdammer 01/03/09

Juryrapport
Nederlands Theater Festival 20/05/09

De behaaglijkheid van ons onbehagen
vti.be 27/05/09

'Thomas Bernhard is een razende hond'
De Morgen 01/09/09

De splinter in andermans oog
urbanmag.be 03/09/09

Brandhout. Een irritatie
theaterjournaal 03/09/09

RADIO

Brandhout. Een irritatie
Radio 1 - Mezzo
Ruth Joos
interview
28/01/09

Brandhout. Een irritatie
Klara - Ramblas
Kurt Van Eeghem
interview 29/01/09

Brandhout. Een irritatie
Urgent FM - Antenne
interview 11/02/09

TV

Brandhout. Een irritatie
ATV - Boulevard
Niki Corman
reportage 30/01/09

naar de roman 'Holzfällen. Eine Erregung' van Thomas Bernhard
een voorstelling van Jolente De Keersmaeker, Matthias de Koning en Damiaan De Schrijver
met Damiaan De Schrijver
souffleur Jolente De Keersmaeker, Sara De Roo of Monica Verhofstadt

licht Thomas Walgrave
techniek Raf De Clercq, Clive Mitchell, Thomas Vermaercke en Tim Wouters
kostuums An D’Huys
vertaling Monica Verhofstadt

productie tg STAN

met dank aan Cultuurcentrum Kortrijk CK*

première 29 januari 2009, Toneelhuis, Antwerpen, ihkv Antwerpse Kleppers 2

Brandhout. Een irritatie speelt exclusief in bonbonnières.