Beroemden
 ***


Polycoproductie, het is en blijft een mooi woord. Het staat voor een fijne samenwerking tussen verschillende theatermakers. Op het eind van dit theaterseizoen maken het Vlaamse tg STAN en De Koe samen met het Nederlandse Dood Paard en Maatschappij Discordia een wrang seizoensafsluitertje.

De miniatuurintrospectie Beroemden duikt in het donkere universum van de Oostenrijkse theaterauteur en misantroop Thomas Bernhard. En ‘miniatuur‘ mag je letterlijk nemen want de voorstelling is voorbij nog voor ze goed en wel begonnen is. Tg STAN heeft alvast een traditie met Bernhard en zet werken van de auteur graag op het repertoire. 

Het onderwerp van de voorstelling Beroemden is zeer herkenbaar Thomas Bernhard. Zes acteurs verbeelden zes anonieme zonderlingen die in het eerste deel van de voorstelling rond het publiek draaien in zinloze, uitzichtloze, tragisch-absurde activiteiten. Het publiek zit in het midden van de speelruimte op twee rijen stoelen die rug aan rug zijn opgesteld. De spelers maken iets wat op een kostuum lijkt uit zwarte lappen stof. Met een overtuigende zelfbevestigingsdrang malen ze vers geroosterde koffiebonen met de hakken van schoenen in een flamenco-staccato. Ze zetten koffie met afhangende nylonkousen en maken nieuwe conventies over wat een tafel kan zijn, of een kast met legboorden. In een woordeloos ballet zoeken ze naar de zin van hun onzinnig bestaan. Het publiek zit op hun vel, aanschouwt, maar voelt zich veilig, niet betrokken, in zijn rol van publiek. De toeschouwer kijkt naar de schrijnende absurditeit zonder het lot van de zonderlingen te verbeteren.

In het tweede deel van de voorstelling eisen Gillis Biesheuvel, Sara De Roo, Damiaan De Schrijver, Willem de Wolf, Peter Van den Eede en Matthias de Koning terug de tekst en de aandacht op die hen in het eerste deel afgenomen werd. De boodschap blijft hetzelfde maar wordt duidelijker, de soms onbegrijpelijke handelingen uit het eerste deel worden gedeeltelijk uitgelegd. De zes zonderlingen zijn de laatste mondige vertegenwoordigers van een vergeten volk. Een volk, geteisterd door een niets ontziende hongersnood, beroemd geworden door onophoudelijke live-reportages, verslaggeving, filmbeelden en fotodocumentaires. Gillis Biesheuvel is de enige acteur die in het tweede deel de anonimiteit wat overstijgt en de rol van duider, verteller, verslaggever probeert aan te nemen. De buitenwereld heeft deze beroemden in de steek gelaten. Ze krijgen voedselhulppakketten in ruil voor alweer schrijnende getuigenissen en foto’s van hun miserabel bestaan. Niets is toereikend, de toestand is uitzichtloos. 

Deze nihilistische en tragische Bernhardthematiek is confronterend en razend actueel. Ook wij vergapen ons dagelijks aan de tragiek van Syrië, Bagdad, de honger in Afrika en ook wij doen niks. En zeker aan het begin van de zomervakantie is de boodschap van de voorstelling pijnlijk herkenbaar: wie heeft niet zelf al ooit eens de bedenking gemaakt om even verlof te nemen ook van alle schrijnende wereldproblemen als hij met vakantie gaat? Nu even niet, want ik ben met vakantie. Wel, dan nog snel even deze korte wrange voorstelling voor u met verlof vertrekt.

www.cobra.be , Roeland De Trazegnies, 13 juli 2012

Nederlands