Spreekbeurt over zwijgen

Natali Broods belichaamt complex vrouwenportret.

Van monologen vraag je je soms af of hun opvoering wel een meerwaarde biedt bij de geschreven tekst. Het was zonder twijfel een ongeluk , de eerste solo van Natali Broods, is heel anders. Na die vertolking kun je je moeilijk voorstellen dat Marlen Haushofers oorspronkelijke novelle Wij doden Stella even meerduidig kan zijn.

Het verhaal is immers bedrieglijk eenvoudig. Vrouw grijpt niet in als man iets begint met pleegdochter, waarna pleegdochter onder vrachtwagen springt. Voer voor een thriller, maar het finale 'ongeluk' wordt ook bij Haushofer al meteen prijsgegeven. Wat op het spel staat, is het herkauwende geweten van de moederrol. Waar lag mijn verantwoordelijkheid en tegenover wie? Broods beweegt zich op de scène tussen de geprojecteerde foto van een tuin, waar een vogeljong vergeefs zit te piepen om moedervoeding, en twee divans, het wachtende nest van de huismoeder zelf. Tussen de actieve buitenwereld en de binnenwereld van haar personage komen alleen zintuiglijke indrukken door. Omgekeerd een daad stellen lukt deze vrouw niet. Bij elke beslissing hoort de gedachte dat ze niet zal worden uitgevoerd.

Die verkramping die zich niet mag tonen, vertaalt Broods in de toon van een spreekbeurt: constaterend, aframmelend. Het houdt de vertelling licht en geeft des te meer contrast met de beeldende momenten waarin de stijve plank toch plots dubbel plooit, als marionettendraadjes die doorknappen onder de last van schuld. Zoveel kanten zie je zelden van vrouwen op de scène. Maar de grootste verdienste van deze enscenering is dat Broods vooral zichzelf laat zien. Haar monoloog toont niet zozeer een mislukte moeder, maar verdedigt dat vrouwen (en mannen) meer verantwoordelijkheid kunnen opnemen tegenover zichzelf. Uit hun coulissen kunnen stappen.

De Morgen, Wouter Hillaert, 3 oktober 2007

Nederlands