Tg STAN viert twintigjarig jubileum met marathon

‘toestand wordt een unieke soep', zo beloofde tg STAN bij aanvang van haar twintigjarig jubileum. Het bleek geen leugen. Vierentwintig uur lang werd teksttheater met bewegingskunst afgewisseld, opzwepende popmuziek met verstillende danssolo's, vintage STAN met (ver)nieuwe(nde) bewerkingen.

Vrijdagavond, acht uur. Met passend trompetgeschal verklaart trompettist Boy Raaijmakers de marathonvoorstelling in het Kaaitheater voor geopend. Het is het begin van een avond waarbij de toeschouwers gebombardeerd worden met een overvloed aan indrukken, smaken, geuren en kleuren. Zelden werd aan theater zo'n diverse invulling gegeven.

Het publiek krijgt de kans om de STAN-bewerking van Tsjechovs Ivanov te herontdekken in de originele bezetting uit 1991. Maar in plaats van op veilig te spelen en zich te beperken tot een nostalgisch tripje in de archieven, kiest het collectief voor een synthese van oude stukken en nieuwe allianties. De eerste theateropvoering van de avond, geïnspireerd door werk van Oscar Wilde en de Canadese Carole Fréchette, is meteen het bewijs dat die samenwerkingen een scène naar een hoger niveau kunnen tillen.

Als Jolente De Keersmaeker en Sara De Roo samen met Natali Broods en Tine Embrechts de bourgeoisie en man-vrouwrelaties op de korrel nemen -als vanouds met een stevige humoristische knipoog- spat het spelplezier van de vier kirrende dames van het podium. Het struikelen over tekstpassages ('Damn, ik was er bijna') wordt naar goede STAN-gewoonte aangewend om tussen de lijnen door te reflecteren over het spelen en de illusie te doorpikken. "Wij zullen ons nooit vermommen op scène, nooit achter de personages verschuilen", zei Damiaan De Schrijver eerder deze week in een interview met De Morgen. "Wij blijven Damiaan, Sara, Jolente en Frank die de personages spelen. Spelen als in: niet proberen zijn."

Op tijd en stond wordt het publiek verrast door een traktatie om de marathon heelhuids door te komen. Onder het motto 'op een feest moet er gedronken worden' haalt STAN de vodkashots boven, die op gigantische plateaus door kelners met torenhoge koksmutsen of serveersters met roze pruik de zaal in worden gedragen.

Herinneringsmachine

Om middernacht begint de 'herinneringsmachine' op volle toeren te draaien. In deze open keuken kan iedereen voor twee euro per gerecht twintig jaar STAN in smaken, geuren en kleuren herontdekken. Van de augurken uit de Tsjechov-bewerking, over Brussels lof met garnalen tot verse oesters en patatas bravas in de vroege uurtjes.

Terwijl een gratis proefertje wordt rondgebracht zetten de STAN'ers samen met een bijzonder aanstekelijke Tine Embrechts een menselijke jukebox in gang. Het publiek wordt langs alle kanten aangemand om klassiekers als 'De lichtjes van de Schelde' uit volle borst mee te kwelen. "Daar gaan onze subsidies", smaalt De Schrijver. "Dit is ronduit gênant." Wat deze marathon misschien nog het meeste kenmerkt is de zichtbare goesting van de aanwezigen om voluit te spelen. Ook zo bij het het Antwerpse gezelschap Byrning Down The House. Ze hebben eerst een half uur soundcheck nodig en sturen daarmee de hele planning in de war, maar het is hen meteen vergeven vanaf de eerst noot. Met hun opzwepende en buitenissige interpretatie van hits uit 1989 (het oprichtingsjaar van STAN) is de band een van de onbetwistbare hoogtepunten van de marathon. Heel de zaal zet het op een wild dansen. Jolente en Koen Augustijnen laten zien dat hun pasjes ook naast het podium werken. Ook de daaropvolgende, meer intieme momenten weten het publiek te bekoren. En daar is Frank Vercruyssen blij om: "Er is gelukkig ruimte voor verstilling. De mensen hebben niet zoiets van: entertain ons! Dat is mooi om te zien. Ik heb al heel veel schone dingen van schone mensen gezien en daar was het ons toch om te doen." En dan moet hij weer weg, de coulissen in. "Ik ben hier zo'n beetje de timemanager van dienst. Zo'n marathon in goede banen leiden is geen sinecure."

De Morgen, Kim Van de Perre, 19 oktober 2009

Nederlands