'zien en zien'

In '95 speelden Sara de Roo en Guy Dermul het stuk Pick-up van Gerardjan Rijnders. Een jaar later voegde de schrijver daar een vervolg voor hen aan toe onder de titel Kanker . Nu is er weer een nieuwe tekst van hem, 'zien en zien' die ze samen uitbrengen , die trouwens op hun vraag geschreven is.

Beide acteurs hadden uitstekende herinneringen aan dat werk met die vroegere teksten , ze wilden daar graag een soort trilogie van maken en vroegen aan Rijnders om een derde tekst voor hen te schrijven. Dat wou hij maar hij stelde zelf voor om dat te doen aan de hand van zijn vorige stukken. Een soort best of, fragmenten daaruit, maar uiteindelijk is het een totaal nieuwe tekst geworden.

Je kan het bekijken als het derde luik van een trilogie maar je hoeft helemaal niet die twee eerste stukken te kennen om te kunnen genieten van deze jongste tekst, je kan het totaal los van die twee vorige teksten zien.

Het is weer een van die typische relatiestukken van Rijnders. Pick-up noemde hij zelfs een relatiekomedie. Daarin zagen we een jong koppel in crisis. Via de botsende dialogen konden de twee acteurs verbaal vuurwerk afsteken waarbij scheldwoorden niet ontbraken. Rijnders was aangenaam verrast door de manier waarop ze dat deden en schreef voor hen het vervolg daarop en dat was dan Kanker .

Dat was geen komedie meer. In Kanker zat niet meer dat kluchtige pingpongspel. De toon was nu veel meer aarzelend geworden, onder de woorden lag er angst, de dialogen werden gevormd door onaffe zinnen, lange stiltes, het impulsieve en het vitale was verdwenen. Wat er intussen in die relatie gebeurd was kwamen we niet te weten, wel dat de jonge vrouw zwanger zou zijn. Uiteindelijk bleef je met veel raadsels zitten.

Ook in dit nieuwe stuk, 'zien en zien' , zitten nog raadsels maar het is veel toegankelijker. Opnieuw staan dat koppel tegenover elkaar, maar je ziet en voelt dat die ouder geworden zijn. Zij hebben een tijdje elkaar niet gezien en wij volgen hun ontmoeting. Allebei willen ze praten over een zwaar verlies dat ze geleden hebben, waardoor ze uit elkaar gedreven zijn. Terwijl je langzaam te weten komt wat dat verlies wel was zie je hoe die twee mensen pogingen doen om toch te praten, om vooral over dat wat ze niet kunnen vergeten te parten. En ook over wat ze missen, hoe ze tenslotte ook elkaar missen. Het is een verrassend subtiele en uiterst gevoelige tekst.

Maar dit keer staan ze wel met drie op het toneel. Want tussen hen in zit een muzikant. Elke avond verschilt dat, want afwisselend zijn dat een pianist, een saxofonist, een gitarist en een violist. Ik zag de voorstelling met alt-violist Paul de Clerck. Dat werkt wonderwel hoe hij telkens de woorden die het koppel niet uitgesproken krijgt aanvult met muziek. Via de muziek laat hij horen wat er tussen de regels staat. Het is een voorstelling die trouwens opvalt door de juiste toon, dat woord past hier wonderwel, die zowel Sara de Roo als Guy Dermul weten te hanteren.

Het is een kleine en korte voorstelling, ze duurt amper een uur.  Maar die heel veel oproept door de gevoeligheid die in de tekst zit en door de manier waarop die verwoord wordt. Het is een voorstelling zonder zware effecten, integendeel, maar die zowel beklijft als ontroert.

Radio 1 - Dito, Pol Arias, 1 december 2003

Nederlands