STAN viert feest

interview met Sara De Roo

Twintig kaarsen op de taart, daar hadden de oprichters van het Antwerpse STAN zoveel jaar geleden nooit van durven dromen. Een groot feest is dus op zijn plaats om dit theaterjubileum te vieren. Actrice Sara De Roo laat u proeven van het succesrecept.

De Naam

"Onze volledige naam is 'toneelspelersgezelschap STAN'. Stan is een jongensnaam, maar staat ook voor Stop Thinking About Names. In de zoektocht naar een naam kwamen we op het punt dat we niet in een hokje geduwd wilden worden, geen etiket wilden krijgen. Vandaar die keuze."

Het gezelschap

"STAN is opgericht door Jolente De Keersmaeker, Damiaan De Schrijver, Waas Gramser en Frank Vercruyssen. Na enkele producties verliet Waas Gramser de groep en kwam ik erbij. We zijn een gezelschap van spelers, zonder regisseur. De eindverantwoordelijkheid ligt bij ons. Alles wat je op scène ziet en hoort, draagt onze goedkeuring weg."

"De vier spelers zijn makers, maar niet alleen binnen STAN. Van in het begin hebben we mekaar losgelaten. Misschien is dat de kracht van dit gezelschap. We hebben elk een eigen traject kunnen afleggen. De vaste kern van vier is gebleven, maar in de loop der jaren hebben we veel samengewerkt met anderen. In de beginjaren met de mensen die vroeger Dito'Dito vormden (Brussels gezelschap dat in 2005 in de KVS opging, red.). Later sloten Adriaan Van den Hoof, Natali Broods en Tine Embrechts aan. Ook met Peter Van den Eede en Robby Cleiren hebben we veel samengewerkt. Soms kwamen we mensen tegen die bleven meewandelen, zoals de Portugese acteur Tiago Rodrigues. Ook muzikanten en dansers zijn er veel, van Eric Morel, die Zien en Zien bij ons maakte, tot Anne Teresa De Keersmaker van Rosas. Ook gezelschappen werden verwante zielen, zoals Dood Paard, voor wie ik buiten STAN om drie voorstellingen maakte."

Het Buitenland

"STAN speelt veel in het buitenland, en dat is begonnen met de wens om in Wallonië te spelen. Van JDX- a public enemy in 1993 maakten we twee jaar later de Franse vertaling JDX - un ennemie du peuple . De ironie wil dat we die voorstelling nooit aan Wallonië verkocht kregen, wel aan Frankrijk, waar we met de jaren meer en meer zijn gaan spelen. Vandaag zouden we er een half seizoen lang grote zalen kunnen vullen, omdat we er een enorm publiek hebben opgebouwd. Ook in Noorwegen hebben we veel gespeeld, in Bergen en Oslo. En Lissabon en Porto bezoeken we geregeld. Het is verrijkend, maar het Nederlandstalig gebied, Vlaanderen en Nederland, blijft het belangrijkste. Spelen in je eigen taal is niet gemakkelijker, maar persoonlijker. Bovendien zijn we acteurs van hier, en willen we ook hier ons verhaal vertellen."

De huisstijl

"STAN speelt repertoire. We zijn geen schrijvers, op een enkele uitzondering die de regel bevestigt na. Oude of nieuwe toneelteksten: dat zijn onze wapens. Dat is het gereedschap waarmee we werken. De liefde voor de tekst is wat ons bindt. Molière, Tsjechov, Anouilh en Ibsen, maar ook hedendaags werk van bijvoorbeeld Gerardjan Rijnders, Oscar van den Boogaard en Oscar van Woensel."

Het grote feest

"Twintig jaar STAN, dat is feest. Met toestand trakteren we ons publiek op een combinatie van oude en nieuwe stukken, van teksten, kleine lezingen, acts, dans en muziek van STAN-repertoire en van werk van uitgenodigde artiesten. Iedereen die met ons samengewerkt heeft, viert mee. Na de 24 uursmarathon in Antwerpen is er nog een versie van 4 uur in Toulouse, en eentje van 12 uur in Parijs. Het blijft spannend, want het concrete programma wordt op voorhand niet aangekondigd. Wat er exact gedanst, gespeeld, voorgelezen of gezongen wordt, valt te ontdekken op de marathons zelf."

Gazet van Antwerpen, Eefje Rampart, vrijdag 30 oktober 2009

Nederlands