'In de liefde kan je de lat toch niet lager leggen?'

interview met Natali Broods

Ze is wel eens ‘de beste actrice van haar generatie’ genoemd, en ze steekt haar hand al eens in het vuur voor een minder evident project. Zoals nu met Het was zonder twijfel een ongeluk , waarin ze een redelijk grimmige relatienovelle van een redelijk onbekende Oostenrijkse schrijfster tot een monoloog bewerkte. Natali Broods over spelen, relaties en 31 worden.

In Wir töten Stella (1958) maken we kennis met Anna, een huisvrouw die gevangen zit in een ongelukkig huwelijk met een man die voortdurend vreemdgaat. Zij ziet bijna lethargisch onder ogen dat Stella, een jonge logée van het gezin, in zijn netten verstrikt raakt.

Natali Broods: 'Anna weet dat haar man, Richard, vreemdgaat, en toch duwt ze Stella – bewust of onbewust – naar hem toe. Ze zitten al jaren in een ongelukkig huwelijk, met twee kinderen en zoveel taboes waar niet over gesproken wordt. Ik geloof dat haar onbewuste haar naar die confrontatie toe drijft, om eindelijk uit die impasse te kunnen breken.'

In het stuk barst de bom uiteindelijk gigantisch...
'Ja, Stella pleegt zelfmoord, maar zelfs dan barst Anna niet. Dat is het wrange aan die tekst: hoe is het in godsnaam mogelijk dat je dan nog in die impasse blijft hangen? Mensen kunnen volgens mij verlammend veel schrik hebben van verandering. Je zou verwachten dat Anna de dood van Stella aangrijpt om los te breken, maar dat doet ze niet. Ik hoef het daar niet mee eens te zijn, maar ik vind die zoektocht interessant genoeg om te vertellen.'

Je kan je er wel iets bij voorstellen, dat iemand in zo’n ongelukkige relatie zit en toch niet bougeert?
'Dit verhaal is uiteraard erg extreem, de novelle is bovendien geschreven late jaren '50, toen het voor vrouwen veel minder evident was om uit hun huwelijk te stappen. Maar het idee van ergens in vastzitten, er met alle macht uit willen geraken en het niet kunnen, dat heb ik ook al min of meer doorgemaakt. Het kan best dat zulke teksten daarom zo aan mij trekken, ik blijf toch vaak uitkomen bij teksten die over liefde gaan en de vraag waarom mensen elkaar in godsnaam zoveel pijn moeten doen. Waarom kan dat niet zoals vroeger, toen ik nog klein was en dacht dat het simpeler was: je vindt een man, je krijgt kinderen en je bent gelukkig, en af en toe eens niet.'

Had je echt zo’n idyllisch idee van relaties als klein meisje?
'Maar ja gij , ik tekende zelfs mijn eigen trouwkleren! Pas later blijkt dat dan allesbehalve evident. Omdat je zelf verandert, en je eigen tegenstrijdigheden ontdekt en tegen je eigen driften en intuïtie aanbotst die het er allemaal niet gemakkelijker op maken.'

Zit er, ondanks de relatiekommer en kwel die je speelt nog een romantica in jou?
'Op een zwarte dag durf ik al eens denken: no way dat het bestaat. Het blijft dubbel, hé: mensen zijn duidelijk niet gemaakt om alleen te zijn, maar een leven spenderen met een enkele persoon blijkt verre van evident.'

Denk je dan dat onze generatie te hoge verwachtingen van liefde en relaties heeft?
'Vast en zeker. Maar ik kan niet tegen mezelf zeggen: ‘Natali, verwacht nu eens wat minder.’ Niet dat ik zo'’n waslijst met eisen heb, maar het gaat over liefde. Hoe moet je daar de lat lager gaan leggen? Als ‘het’ er niet is, is het er niet.'

Dit is de eerste monoloog uit je carrière. Zenuwen?
'Ik had er altijd veel schrik van, maar nu heb ik er zin in. Bovendien is het tof om die monoloog nu te kunnen doen. In de tekst staat letterlijk: ‘Na haar dertigste zou een vrouw niet meer mogen lijden, want dat doet haar uiterlijk dan geen goed meer.’ Grappig, omdat ik op de première net twee weken 31 geworden ben.'

Voel je de typische sociale druk van je omgeving om aan een vaste relatie en kinderen te beginnen, een huis te kopen?
'Niet echt. Maar toch voel ik goesting om in een nieuwe fase in mijn leven te komen. Ergens voel ik dat er iets gaat veranderen. En dan heb ik het vooral over mijn persoonlijk leven. Ik wil eindelijk de dingen achterlaten die me al te lang in de weg zitten. Opkuisen en verder.'

Zone 03, Katrien Brys, 26 september 2007

Nederlands